گزارش نمایشگاه
نمایش قدرت و توان تولید داخلی

هفتمین نمایشگاه نهاده های کشاورزی با رویکرد متفاوت
نمایش قدرت و توان تولید داخلی

سال‌ها بود که زمام سموم دفع آفات نباتی و قارچ‌کش‌ها در اختیار واردکنندگان قرار داشت و تولیت نمایشگاه نهاده‌های کشاورزی نیز در اختیار آنان بود و فضای سالن‌های بوستان گفتگو به متری 20 الی 30 هزار تومان اجاره و به قیمت هر مترمربع تا 200 هزار تومان اجاره داده می‌شد. بابت جانمایی‌های مخصوص و... وجوه مخصوص دریافت می‌شد و غرفه‌های ویژه به «از ما بهتران» تعلق می‌گرفت. 
ارز دولتی به واردات سموم مشابه تولید داخلی اختصاص می‌یافت و تولیدکننده داخلی مجبور بود برای رونق تولید، خدمات و مواد اولیه را به نرخ آزاد خرید کرده در رقابت با سموم وارداتی کمر خم کند.
یک نمونه رقت‌انگیز اینکه با لابی برخی واردکنندگان در 10 ماهه ابتدایی امسال بیش از 20 هزار تن سموم آماده مصرف (شما بخوانید 90 درصد آب و ظروف پلاستیکی و کاغذ و مقوا که همگی در داخل کشور قابل تولید است) با ارز دولتی وارد شد. یعنی حدود 5/2 برابر سال 97 و در مجموع سه برابر میانگین واردات سه سال گذشته! چرا؟! 
به بهانه تأمین سموم جدید و کم‎خطر اروپایی و غیرقابل تولید در داخل (درحالی که اروپا سم به ایران صادر نمی‌کند و چین و هند سموم بی‌کیفیت و پرآب را به ناف کشاورزی می‌بندند). شوربختانه تمام ردیف‌های اعتباری ارزی و بودجه مربوطه تا پایان سال هم مصرف واردات شد و دیگر هیچ!
در همین حال شرکت‌های تولیدکننده مواد تکنیکال در مرز ورشکستگی و نابودی قرار گرفتند و کارخانه‌های تولید سموم داخلی با تعدیل نیرو، کاهش حجم تولید و ... روبرو بودند. متأسفانه در مواردی هم موافقین واردات با پیام‌ها یا اطلاعات جعلی به برخی نهاد‌های نظارتی، موجبات بازرسی‌های متعدد و گیروگرفت تولیدکنندگان داخلی و توقف تولید را فراهم می‌کردند که اجرشان با خدا!
البته هر واردکننده و تولیدکننده‌ دارای پروانه و مجوز می‌تواند فعالیت معقول در زمینه‌های: 
• واردات مواد تکنیکال 
• واردات سموم کم‌خطر جدید جایگزین و سمومی که در داخل کشور تولید نمی‌شود
• واردات سمومی که تولید داخلی آن، تکافوی نیاز کشاورزان را نمی‌کند داشته باشد. 
اما این حرکت هرگز به مثابه فدا کردن تولید داخی بر سر راه واردات نیست. 
با این همه امسال انجمن تولیدکنندگان سموم دفع آفات نباتی با کمک دو انجمن تولیدکنندگان کودهای شیمیایی و بذر و با حفظ استقلال تولیدکنندگان، اقدام به برپایی نمایشگاه نهاده‌های کشاورزی نموده و از چنبره واردکنندگان خارج شدند. 
نمایشگاه تولیدکنندگان نهاده‌های کشاورزی امسال و استقبال گسترده‌ای که از آن شد، نشان داد که می‌توان با مشارکت واردکنندگان نهاده‌ها زیر چتر تولیدکنندگان داخلی، با محاسبه سرجمع منافع و مصالح ملی در حوزه کشاورزی، واردات را نیز قانون‌مند کرد و از تقابل و تضاد بین تولیدکنندگان و واردکنندگان نهاده‌ها جلوگیری کرد. خوشبختانه گیل‌آبادی پیشتاز دفاع از تولید داخلی و هم افزایی ملی این جمع است.
در ادامه این مطلب صحبت‌های مسعود گیل‌آبادی، رئیس ستاد اجرایی این نمایشگاه در مراسم افتتاحیه و بعد از آن مصاحبه اختصاصی که مجله «دام و کشت و صنعت»، رسانه ملی حوزه کشاورزی در حاشیه نمایشگاه تولیدکنندگان نهاده‌های کشاورزی با وی انجام داده است را تقدیم و توجه شما را به آن جلب می‌کنم:

تولید ایرانی، رونق کشاورزی و سرافرازی ملی
مسعود گیل‌آبادی، رئیس ستاد اجرایی نمایشگاه ضمن خیرمقدم به مدعوین گفت: این نمایشگاه با همت سه انجمن تولیدکنندگان سموم شیمیایی، تولیدکنندگان کودهای شیمیایی و انجمن بذر برگزار می‌شود. رویکرد امسال نمایشگاه نسبت به سال‌های قبل متفاوت است و هدف اصلی ما، به نمایش گذاشتن قدرت و ظرفیت بالای تولیدکنندگان ایرانی این نهاده‌ها است که 106 شرکت در قالب 86 غرفه به نمایندگی از همه تولیدکنندگان ایرانی در این نمایشگاه مشارکت داشته‌اند. 
وی با اشاره به شعار امسال یعنی «تولید ایرانی، رونق کشاورزی و سرافرازی ملی»، گفت: ما به‌عنوان بخشی کوچک و با ارز بری بسیار پایین اما در خدمت تولید بیش از 120 میلیون تن محصولات کشاورزی هستیم و امنیت غذایی برای ما اهمیت بسیار زیادی دارد. نتیجه تولید ملی و رونق کشاورزی همان سرافرازی ملی است که برای برگزارکنندگان نمایشگاه اهمیت بالایی دارد.
گیل‌آبادی با دفاع از عملکرد مهندس کشاورز در بخش سم گفت: در سال‌های اخیر خوشبختانه سموم کم‌خطری جایگزین سموم مصرفی شده است و تولیدکنندگان هم این سیاست را دنبال کرده‌اند. وی با تأکید به پیشرفت‌های حاصله در بخش کود و بذر به‌عنوان دو نهاده دیگر، اظهار داشت: در مورد کود هم اتفاقات خیلی خوبی رخ داده و علاوه بر بهبود کیفیت و استانداردسازی تنوع زیادی در کود تولیدی را شاهد هستیم.
حضور شرکت‌های تولیدکننده بذر و برندهای آنان نیز نشان‎دهنده مسیر رو به رشد این صنعت به‌‌ویژه توانمندی تولیدکنندگان داخلی بذور است. 
گیل‌آبادی در این سخنرانی با تأکید به ارزبری پائین این صنعت، گفت: نسبت به سایر صنایع، ما صنعتی با ارزبری پایینی هستیم که تأثیر مثبت زیادی در تولیدات کشاورزی داریم. در سال 98 از کل 14 میلیارد دلار ارز اختصاص یافته برای کالاهای اساسی فقط 260 میلیون دلار به این صنعت اختصاص پیدا کرد اما همین رقم اندک، ضامن امنیت غذایی، رونق تولید داخلی در بخش کشاورزی و پیشگیری از میلیاردها دلار واردات مواد غذایی است و یک نمونه آن همین طغیان و هجوم ملخ بود که با مبارزه شیمیایی جلوی گسترش بیشتر آن گرفته شد. از 30 هزار تن سمی که در کشور مصرف می‌شود 80 درصد آن تولید داخلی است و این در حالی است که ظرفیت‌های خالی هم وجود دارد و این نمایشگاه برای نشان دادن توان تولید کشور است.
گیل‌آبادی در بخش دیگری از سخنان خود ضمن تقدیر از عملکرد سازمان حفظ نباتات، گفت: این سازمان کمک زیادی به تولیدکنندگان سموم دفع آفات نباتی کرد و یاریگر ما بوده است تا جای خالی شرکت‌های خارجی را پر کنیم. 

جلوگیری از صادرات باعث زیان بخش تولید
موضوع صادرات سموم بخشی دیگر از سخنان گیل‌آبادی بود که به زحمات زیاد همکارانش برای صادرات اشاره داشت و دبیر ستاد اجرایی نمایشگاه معتقد بود که به دلیل تخصیص ارز رسمی، از صادرات آن‌ها جلوگیری شده و در حال از دست دادن بازارهای صادراتی هستند که به نظر می‌رسد با قوانینی مانند ورود موقت یا اعمال عوارض صادراتی و اصلاح تعرفه‌ها، می‌توان برای آن چاره‌اندیشی کرد.
وی از یارانه‌ای که به بعضی شرکت‌های دولتی داده می‌شود انتقاد کرد و گفت: این حرکت مشکلاتی را ایجاد می‌کند و قدرت رقابت بخش خصوصی را پایین می‌آورد. 
گیل‌آبادی در بخش پایانی سخنان خود به اقداماتی که درخصوص ثبت کود انجام شده اشاره کرد و گفت: تلاش ما این است که سیاست‌های جهاد کشاورزی را اجرا کنیم به همین جهت خواسته ما هم این است که انجمن‌ها را در این سیاست‌گذاری‌ و تصمیم‌گیری‌ها دخیل کنند.

* * *
در خلال روزهای برگزاری نمایشگاه، با توجه به شلوغی بیش از حد انتظار و حجم زیاد کاری مهندس گیل‌آبادی، مصاحبه اختصاصی با وی را مقداری سخت می‌کرد اما پس از چند بار مراجعه بالاخره فرصتی دست داد تا در غرفه شرکت «رازی شیمی خرم» مصاحبه کوتاهی با ایشان انجام دهیم:

فرق نمایشگاه امسال با سال‌های قبل چه بود؟ چه شد که امسال تولیدات داخلی محترم‌تر شمرده شد و شما توانستید توان همکاران خود را در سه بخش تولید داخلی سم، کود و بذر ثابت کنید؟ 
این نمایشگاه در سال‌های گذشته هم برگزار می‌شد اما چون بعضی سیاست‌های تولیدکنندگان و واردکنندگان این نهاده‌ها با همدیگر هم‌خوانی ندارند، در این دوره فقط تولیدکنندگان در نمایشگاه حضور یافتند. 
تولیدکنندگانی که با وجود همه مشکلات، نهاده‌های باارزشی را در این شرایط سخت و با ارزبری بسیار پایین عرضه می‌کند و بحمدا... گله و شکایتی از عدم وجود یک آفت‌کش وجود نداشته است. این نمایشگاه تأثیرگذاری نهاده سم را نشان می‌دهد که اگر به موقع تأمین نشود خسارات زیادی به کشور و امنیت غذایی آن وارد می‌شود.

استقبال بی‌نظیر از نمایشگاه جای تبریک دارد و قطعاً مسئولیت شما را بیشتر می‌کند. چه برنامه‌ای برای آینده دارید؟ 
بازدید از نمایشگاه ما را به ادامه کارمان دلگرم می‌کند و بازدیدکنندگان به‌‌ویژه مسئولان و تصمیم‌سازان از توانایی‌های ما مطلع خواهند شد. 
نمایشگاه امسال فقط مخصوص تولیدکنندگان بود و هدف اصلی ما هم به نمایش گذاشتن توان تولیدکنندگان داخلی است. در این شرایط سخت اقتصادی که تحریم‌ها عرصه را بر اقتصاد ما تنگ کرده است، تنها راه نجات از این وضعیت توسعه و رونق واقعی تولیدات است و ما با این هدف نمایشگاه را برگزار کردیم. 
خوشبختانه استقبال خارج از پیش‌بینی بود و آمار خیلی بالای بازدیدکننده از استان‌ها (علی‌رغم اوضاع نامساعد جوی) نشان از تأیید عملکرد و حمایت تولید داخلی داشت که امیدواریم مسئولان این موضوع را مورد توجه جدی قرار دهند.

صدای واحد این نمایشگاه و انتظار آن چیست؟ 
صنف ما و 100 تولیدکننده بزرگ داخلی حاضر در نمایشگاه که امنیت غذایی را موجب می‌شوند خواستار جلوگیری از واردات سموم آماده مصرفی هستند که مشابه داخلی دارند. وقتی در داخل توان تولید داشته باشیم و از ارزش افزوده آن می‌توانیم استفاده کنیم چه دلیلی برای اختصاص یارانه به کارخانه‌های خارجی وجود دارد. 
بنابراین، درخواست ما از دولت این است که ارز دولتی را به سموم آماده مصرف وارداتی، بخصوص آن‌هایی که نمونه‌های مشابه داخلی دارند اختصاص ندهند.

برخی از برندهای داخلی سموم، متقاضیان زیادی در بین کشاورزان عراق، افغانستان و حتی ترکیه و ... دارند. چه باید کرد که ضمن جلوگیری از قاچاق سم به خارج، صادرات قانونی آن رونق بگیرد؟ 
تولیدکننده‌ها سال‌های زیادی را روی بازارهای صادراتی تمرکز کرده‌اند و هزینه‌های زیادی برای بازدید، مذاکره و عقد قرارداد متحمل شده‌اند. حضور در نمایشگاه‌ها و مجامع و برنامه‌های خارجی، پیدا کردن بازار صادراتی کار سخت و هزینه‌بری است اما از زمان تخصیص ارز رسمی، جلوی صادرات گرفته شده است و این باعث شده که کلاً بازارهای صادراتی‌مان را از دست بدهیم. 

تکنیکال‌هایی که دولت بابت واردات آنها به شما ارز دولتی می‌دهد، چند درصد هزینه‌های شما را شامل می‌شود؟ 
اگر بطور متوسط در نظر بگیریم تکنیکال‌ها حدود 50 درصد هزینه‌های ما را شامل می‌شود. 50 درصد دیگر هزینه‌ها را ما با قیمت ارز آزاد انجام می‌دهیم. حال دولت برای کل تولید ما تصمیم می‌گیرد. از طرفی برای بعضی از سموم فقط 5/2 درصد هزینه‌ها را تکنیکال‌ها شامل می‌شوند ولی قوانین منع صادرات هیچ تفاوتی برای هیچ کدام از این سموم قائل نیست. 

چه راهکارهایی برای برون رفت پیشنهاد می‌کنید؟
در این زمینه می‌توان از راهکارهایی مانند قوانین ورود موقت استفاده کرد که ما بتوانیم مقداری از تکنیکال‌ها را با ارز آزاد خریداری و تولید کنیم و با همان ارز آزاد هم صادرات داشته باشیم. 
برای تأمین نیاز داخلی هم با همان روال سابق می‌توان کار کرد. یعنی تکنیکال‌ها را با قیمت ارز دولتی به تولیدکننده بدهند و این سم تولیدی را با قیمت کمتر به کشاورزان بفروشند. اما برای صادرات اجازه بدهند که ما با ارز آزاد تکنیکال را تهیه کنیم و بتوانیم صادرات هم بکنیم. 
یک راهکار دیگر هم وجود دارد که برای صادرات عوارض صادراتی وضع بکنند. به این شکل که برای جنس صادراتی عوارضی معادل ارز آزاد وضع کنند و اجازه دهند صادرات آن را انجام بگیرد. ارزش افزوده و اشتغال‌زاییآن هم برای کشور باقی می‌ماند.

ماهنامه دام و کشت و صنعت- شماره ۲۳۷- بهمن ۱۳۹۸
 

مدیر سایت
info@iranagrimagazine.com

به این مطلب امتیاز دهید:

کارشناسان ما در مورد مشکلات تولید محصولات، که نمی‌توانید برای آن جوابی پیدا کنید؛ می‌توانند به شما کمک کنند

info@iranAgriMagazine.com
arrow