جهان نيازمند گياهان دارويي ايران

ماهنامه دام کشت و صنعت، شماره 119

جهان نيازمند گياهان دارويي ايران سازمان ميادين اصفهان پيشتاز ايجاد بازار بورس گياهان دارويي و داروهاي گياهي
جهان نيازمند گياهان دارويي ايران

اين جا خبري از عطاري با شيشه هاي كوچك و بزرگ، رنگارنگ و بعضا گرد و خاك گرفته نيست. يك مركز تجاري شيك و آرام در ميدان لاله اصفهان كه حتي سايت و شركت تبليغاتي نيز دارد.
    واحدهاي توليدي، كشت و صنعت ها و شركت هاي بازرگاني گياهان دارويي همه در اين مركز تجاري جمع اند. بازار گياهان دارويي مكاني است زيبا و وسيع كه به همت سازمان ميادين ميوه و تره بار اصفهان بر پا شده است.
    گياهان به عنوان قديمي ترين منابع طبيعي و مهم ترين منبع تامين غذايي و دارويي بشر، در توسعه جوامع نقش غيرقابل انكاري دارند. در بررسي آمارهاي معتبر مشخص مي شود كه 25 درصد از داروهاي موجود، گياهي است و بالغ بر 80 درصد از مردم به خصوص در كشورهاي در حال توسعه و يا كمتر توسعه يافته، بيشترين نيازهاي درماني خود را از گياهان دارويي برطرف مي كنند. همچنين مردم جوامع پيشرفته نيز به استفاده از درمان گياهي تمايل زيادي دارند. فروش فرآورده هاي گياهي در سال 97 ميلادي در آمريكا، بالغ بر 3/24 ميليارد دلار بوده است و حجم درآمد حاصل از معاملات گياهان دارويي در بازارهاي جهاني تا 42 ميليارد دلار هم گزارش شده است.
    با توجه به لزوم سالم و ارگانيك بودن اين گياهان و نوع خاص كشت آنها، كشورهاي معدودي در جهان استعداد توليد گياهان دارويي با كيفيت بالا و كميت قابل توجه دارند كه مي توانند سود قابل توجهي از اين راه براي خود فراهم آورند.
    بازار در زميني به مساحت 4000 مترمربع شامل 2 ساختمان اداري در جنوب و ساختماني تجاري در شمال با هزينه اي بالغ بر 30 ميليارد ريال احداث گرديده است.
     مهندس رضايي، طراح و مدير بازار درباره ضرورت احداث اين مركز مي گويد: اصفهان در قلب ايران قرار گرفته است و به دليل داشتن هواي چهارفصل، مركز گونه هاي مرغوب گياهي است. وجود قطب هاي معروف استان، مانند قمصر و كاشان، فعاليت شركت هاي معتبر در عرصه ي توليد و بازرگاني گياهان دارويي و داروهاي گياهي و طرح اين مسايل در دانشگاه هاي معتبر اصفهان موجب برنامه ريزي سازمان ميادين براي ساماندهي بازار عرضه و تقاضاي اين محصولات و بهره برداري هر چه بيشتر از اين نعمات خداوندي شده است.
    طبق بررسي هايي كه صورت گرفت سازمان به اين نتيجه رسيد كه در خصوص محصولات گياهي خوراكي سازوكاري هر چند ناكافي و ناقص وجود دارد اما در مورد گل و گياهان دارويي ساماندهي صورت نگرفته است.
    در اين ارتباط مشاهده شد تنها دو مركز گل و گياه آنهم در تهران وجود دارد و توليدكنندگان بزرگ و صاحب نام اصفهان مجبورند گل هاي پرورشي خود را به دلايلي چند از قبيل اينكه محصولي تره باري است و زود خراب مي شود وهمچنین خوراكي نيست و نياز اوليه هم محسوب نمي شود با شرايطي كه واسطه ها مشخص مي كنند به تهران بفرستند. دلال هم قيمت فروش محصول را پايين تر از قيمت واقعي به توليدكننده اعلام مي كند و با كسر ضايعاتي كه در راه صورت مي گيرد عملا سود چنداني نصيب بهره بردار نمي شود.



    مركز گل و گياه در خانه سبز
    دلايل مذكور موجب شد تا با حمايت شهرداري اصفهان به خصوص سازمان ميادين ميوه و تره بار و مهندس رنجبر (مدير عامل سازمان)، در يكي از املاك شهرداري به نام خانه سبز، مركز گل و گياه برپا كنيم. خوشبختانه اين مركز پس از مدت كوتاهي از سوي توليدكنندگان، فروشندگان عمده و مصرف كنندگان مورد استقبال قرار گرفت. روند كار به صورتي است كه براي كنترل و بررسي چگونگي پيشرفت امور و بازخورد طرح ها روزانه به صورت تصادفي آمار مي گيريم و غالبا ماهانه جمع بندي مي كنيم. در آمار تيرماه سال گذشته حجم مبادلات 3 ميليون تومان بود. با توجه به مخفي ماندن برخي مبادلات مانند فروش تلفني و غيره و عليرغم ركود اقتصادي و قرار نگرفتن گل در ليست كالاهاي اوليه و ضروري مردم، امسال اين ميزان به 540 ميليون ريال رسيده است و اينك كه ساماندهي صورت گرفته وضعيت به گونه اي است كه توليدكننده، عصر گل را سربرداري مي كند، شب به بازار مي آورد و صبح گل فروش با توجه به تعدادي كه سفارش داده، گل خود را دريافت مي كند.



    گام اول از جشنواره گل و گياه
    به ثمر رسيدن تلاش هاي شبانه روزي همكاران در سازمان، قوت قلبي مضاعف براي برداشتن گام هاي موثر ديگر شد. با توجه به حضور 84 بهره بردار كه 90 درصد آنان توليدكنندگان هستند و به منظور فرهنگ سازي، دو جشنواره گل هم برگزار گرديد. اين جشنواره ها در زماني كه تقاضا براي خريد گل كم است برگزار شد تا به بازار نيز شوك وارد كند و موجب افزايش خريد و فروش گل شود.
     در زماني كه طرح بازار گل و گياه در جريان بود، ايده اي نو و بنيادي شكل گرفت. اين سوال مطرح شد كه جايگاه گياهان دارويي در كشور ما كجاست؟ با دقت در اين موضوع، متوجه شديم در روزگار گذشته نيازهاي درماني مردم از گياهان دارويي مرتفع مي گشته است و ايران يكي از قطب هاي پزشكي در عهد كهن محسوب مي شده است. پزشكان نامدار، كتا ب هاي مرجع، درمان هاي بومي و گياهان اختصاصي، از مشخصه هاي طب قديم اين سرزمين بوده و مولفه هايي است كه همچنان به قوت خود باقي مانده اند. تنوع 7500 گونه اي گياهان ( كه اكثرا خاصيت دارويي دارند) ايران، برابر با كل گونه هاي اروپاست، همراه با اين امتيازات، بالا بودن لوكس انرژي خورشيدي كه باعث به حداكثر رسيدن مواد اعلا، مواد موثره و آنتي اكسيدان ها در گياهان مي شود، وجود فارغ التحصيلان و دانش آموختگان بيكار يا كارشناسان خبره بازنشسته، پيشينه و فرهنگ چند هزار ساله رويش و توليد گياهان دارويي، دانشمندان و حكماي بزرگ همه و همه فاكتورهاي اساسي هستند كه بدون بهره وري مناسب رها شده اند.
    بر اين اساس در مجموعه سازمان ميادين اصفهان تصميم گرفته شد تا مكاني در خيابان پروين، كه قرار بود بازار روز شود، به مركز بازرگاني گياهان دارويي تغيير كاربري يابد. در فاز اول ،30 غرفه را در 1500 متر اعياني راه اندازي كرديم اين تعداد غرفه با بررسي توانمندي ها و گزينش متقاضيان آغاز و به واجدين واگذار شد.
    به دليل انتخاب نيروهاي تراز اول اين حرفه حساسيت زيادي به خرج داديم و توانستيم مجموعه اي از توليدكنندگان بزرگ گياهان دارويي، شركت هاي فعال و نام آور در توليد داروهاي گياهي و به عبارتي شركت هاي فرآوري كننده، تجار گياهان دارويي و داروي گياهي و چند شركت كشت و صنعت را گرد هم بياوريم. با توجه به اهميت اطلاع رساني و ارتباطات الكترونيكي در سطح جهان قصد داريم ويژه نامه اي تخصصي را نشر و يك سايت اختصاصي ايجاد كنيم بدين ترتيب هر بهره بردار با يك كد رمز، تحت پوشش قرار مي گيرد و به شكل خاص روي مراكز هدف متمركز می شود.
    گياهان دارويي ثروت ملي اند
    گياهان دارويي واقعا نياز به دلسوزي دارند و بايد به چشم ثروت ملي به آنها نگريسته شود. عدم پايه ريزي درست باعث شده اين منابع طبيعي مانند نفت به صورت خام با قيمت نازل از كشور خارج شوند و پس از فرآوري بخشي از آن با بهايي گزاف دوباره به كشور وارد شوند.
    به جهت جلوگيري از اين امر و بهره وري درست كوشش شد تا بازار تك بعدي نشود به همين دليل با تامل در بازار نقش جهان اصفهان و در كنار هم قرار گرفتن صنوف مختلف، تلاش براي ايجاد مركزي كامل صورت گرفت و در نتيجه در 26 آذرماه امسال اين مركز با استانداردهاي سازمان ميادين افتتاح شد.


    بازارها و شكوفايي خلاقيت
    با كمي دقت در بازارهاي گل و گياه و گياهان دارويي متوجه اثرات جانبي بازارها مي شويم. اين مراكز سبب تغيير در نوع رفتار توليدكننده (خلاقيت بيشتر در توليد و جذب مشتري، رفع عيوب و نوع برخورد با مشتري) ايجاد تمركز و انسجام، رقابتي شدن فضا و در نتيجه بالا رفتن كيفيت و كاهش قيمت، كم شدن ترافيك شهري و پرس وجو در هر كوي و برزن براي خريد محصول مشابه و خلوت شدن خيابان ها مي شوند.
    اكنون كه محصولات گياهي ما سالم و در مواردي ارگانيك توليد مي شوند بايد مورد حمايت قرار گرفته و با برنامه ريزي اساسي، هدفمند و كارشناسي شده توسعه يابد نه اين كه با ابلاغ بخشنامه حالت اجبار به مسئله داده و موجب شوند كشاورز شيوه اي برعكس امور ديكته شده پيشه كند.



    هر استان، يك بازار
    هر استان بايد حداقل يك چنين بازاري داشته باشد، هر چند اين اقدام ديرهنگام بود اما بالاخره بايد شروع مي شد. لذا به منظور اتخاذ سياست واحد با سازمان جهاد كشاورزي و منابع طبيعي استان صحبت كرديم، در جلسه اي با اتاق بازرگاني نيز رفع برخي از مشكلات بررسي شد و براي همگرايي با توسعه تجارت، ارتباط برقرار كرديم. ان شاءا... بقيه ارگان ها هم كمك مي كنند تا به بهترين نحو و در كمترين زمان، براي اوضاع نابسامان محصولات گياهي چاره جويي شود.



    جهان نيازمند گياهان دارويي ايران
     گياهان دارويي علاوه بر كاربرد غذايي، براي كشاورز درآمدزايي و براي بازرگانان نيز توجيه اقتصادي دارد. در عين حال تنوع و كميت گياهان دارويي ايران، مورد نياز عموم كشورهاي جهان است. هموطنان نيز به تازگي علاقه زيادي به استفاده از داروهاي گياهي نشان مي دهند كه افتتاح روزافزون عطاري ها مويد آن است. كاربرد در صنايع مختلف غذايي، آرايشي، بهداشتي، دارويي و... دلايلي است كه متوليان این بخش و اساتيد دانشگاهي بايد به خاطرش به همفكري و يافتن راهكار بپردازند.
    فقط برپايي يك يا دو يادواره در سال به توسعه زيرساخت ها كمكي نمي كند. بايد با تحقيقي اساسي در زمينه فرآوري و عرضه در بازار براي پس از توليد نيز چاره اي انديشيده شود. اكنون 90 درصد محصولات دارويي آلمان ماخذ گياهي دارند و اين رقم در ايران كمتر از 5 درصد است. علاوه بر اينها، قرار گرفتن متخصص هر رشته در جايگاه خودش سبب رخ دادن اتفاقات مبارك مي شود.
    اين طرح زماني كه در ميادين ميوه و تره بار اقدام به كاشت گياهان دارويي براي ایجاد فضاي سبز مي كرديم ایجاد شد. اينها همه تاثيرات، حضور صميمانه متخصصين و مديران آگاه در سازمان ميادين و شهرداري اصفهان است كه موجب شده تا فكر همگاني براي احداث و توسعه بازار گياهان دارويي با استفاده از آخرين دستاوردهاي بازرگاني و تجارت الكترونيك به ذهن ما خطور كند. ان شاءا... روزبه روز شاهد افتتاح اين گونه طرح ها و توسعه پايدار كشور باشيم.
     □

تعداد خوانندگان اين مطلب: 365

مشاهده فهرست مطالب شماره 119