براي نخستين بار توسط رييس سازمان جنگل ها، مراتع و آبخيزداري مطرح شد توسعه اكوتوريسم بياباني

ماهنامه دام کشت و صنعت، شماره 102

براي نخستين بار توسط رييس سازمان جنگل ها، مراتع و آبخيزداري مطرح شد توسعه اكوتوريسم بياباني توسعه اكوتوريسم بياباني براي پيشبرد اهداف بيابان زايي
براي نخستين بار توسط رييس سازمان جنگل ها، مراتع و آبخيزداري مطرح شد توسعه اكوتوريسم بياباني

روز جهاني بيابان زدايي در سال جاري مصادف با بروز خشكسالي غير مترقبه اي بود كه علاوه بر اراضي زراعي و كشتزارهاي ديم، عرصه هاي منابع طبيعي كشور را نيز مورد تهديد قرار داده تا روند بيابان زايي تسريع يافته و نگراني ها بابت توقف آن بيشتر شود. لذا گفت وگوي رييس سازمان جنگل ها، مراتع و آبخيزداري با خبرنگاران امسال رنگ و بويي خاص داشت.
    دكتر فرود شريفي از تشديد فرسايش خاك پس از پديده ي خشكسالي خبرداد و در عين حال براي نخستين بار ارزش اكوتوريسمي بيابان در كشور را در ارزآوري مورد توجه قرار داد تا شايد با اعتباري كه از اين رهگذر عايد مي شود، بتوان طرح هاي بيابان زدايي را با شتابي بيشتر به افق هاي مدنظر در برنامه چهارم رساند.
    وي گفت: ايران به دليل پرشيب و فرسايش پذير بودن در فرسايش خاك ذاتا آسيب پذير است و پيش بيني مي شود كه با توجه به ضعيف شدن پوشش گياهي به دليل پديده خشكسالي در مرحله بعد ترسالي، فرسايش خاك شديدتر باشد.
    رييس سازمان جنگل ها، مراتع و آبخيزداري كشور با اشاره به اينكه از كل مساحت كشور 7/43 ميليون هكتار آن در زمره اكوسيستم بياباني است، فرسايش بادي را از بارزترين مصاديق بيابان زايي در كشور عنوان كرد و گفت: ميزان فرسايش سالانه خاك در كشور 250 ميليون متر مكعب است که متاسفانه از 413 ميليارد متر مكعب آبي كه در اثر نزولات جوي در اختيار داريم، 270 ميليارد مترمكعب آب تبخير مي شود كه ادعا مي كنيم اگر اعتبارات كافي به ما بدهند، مي توانيم 100 ميليارد متر مكعب آبي كه از دسترس خارج مي شود را به چرخه توليد وارد كنيم.
    دکتر فرود شريفي به آثار و دستاوردهاي عمليات چهل ساله تثبيت شن و بيابان زدايي در ايران اشاره كرد و گفت: تثبيت ماسه هاي روان، بيابان زدايي و جلوگيري از بياباني شدن بالغ بر پنج ميليون هكتار از عرصه هاي منابع طبيعي و ايجاد 1/2 ميليون هكتار جنگل هاي دست كاشت بياباني، توام با ايجاد 54 پارك جنگلي بياباني به مساحت شش هزار و 166 هكتار و حفاظت، كاهش و كنترل خسارات ناشي از فرسايش بادي بر تاسيسات زيربنايي، اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و توليدي از جمله اين دستاوردها در چهل سال گذشته هستند.
    ميزان آتش سوزي در جنگل هاي كشور، سالانه 10 هزار هكتار تخمين زده شده است که سال گذشته به دليل افزايش پوشش گياهي 20هزار هكتار از جنگل ها دچار آتش سوزي شد و امسال نيز به دليل پديده خشكسالي شاهد افزايش اين مقدار آتش سوزي بوديم كه در اين راستا از 250 ميليارد تومان اعتباري كه به صورت استاني براي حوادث غيرمترقبه توزيع شده است، مبلغي براي تجهيز يگان حفاظت اين سازمان پيش بيني شده است.
    با توجه به گستردگي مناطق تحت تاثير، تعدد و پيچيدگي عوامل محيطي و انساني بيابان زا و تعدد دستگاه ها، جوامع و مشاغل موثر و متاثر از اين پديده و در نتيجه ملي و فرابخشي بودن مقوله مديريت و كنترل پديده بيابان زايي، مديريت هماهنگ و منسجم اين پديده با مشاركت همه دستگاه ها، جوامع و بهره برداران در قالب برنامه اي هدفمند از اساسي ترين راهكارهاي مقابله با بيابان زايي است.
    شريفي در پايان افزود: در ايران حدود 100 ميليون هكتار از اراضي در معرض پديده بيابان زايي قرار دارد كه از مساحت 75 ميليون هكتار در معرض فرسايش آبي، 20 ميليون هكتار در معرض فرسايش بادي و پنج ميليون هكتار در معرض ساير اشكال شيميايي و فيزيكي تخريب سرزمين همچون كاهش حاصلخيزي، شوري زايي و ... است.
    در ادامه مهندس عبدي نژاد، مديركل دفتر امور بيابان سازمان جنگل ها، مراتع و آبخيزداري كشور با اشاره به اهداف و برنامه هاي اين سازمان در زمينه ي بيابان زدايي در برنامه ي چهارم توسعه گفت: بر اساس بند (هـ) از ماده 69 قانون برنامه چهارم توسعه، كنترل حداقل 5/1 ميليون هكتار كانون هاي بحراني بيابان زا برعهده ي اين سازمان است كه اين اقدام بر اساس سند ملي بخش كشاورزي و منابع طبيعي كشور بايد با تامين سه هزار ميليارد ريال اعتبار ملي و استاني و اجراي 250 هزار هكتار عمليات بيولوژيك، 175 هزار هكتار عمليات مديريت روان آب، 60 هزار هكتار عمليات مالچپاشي، 350 هزار هكتار عمليات احداث بادشكن زنده و غير زنده در طي برنامه و همراه با اجراي سالانه 765 هزار هكتار عمليات حفاظت و قرق و 50 هزار هكتار عمليات مراقبت و آبياري محقق شود. در نهايت اين اعتبار به يك هزار و 488 ميليارد ريال (معادل 50 درصد) كاهش يافته است اما اهداف كمي همان 5/1 ميليون هكتار است كه بررسي هاي كارشناسي حاكي از آن است كه با اين ميزان اعتبار تحقق اهداف پيش بيني شده در قانون غيرممكن است و اين در حالي است كه سال هاي اول و دوم برنامه نيز حدود 20 درصد از اعتبارات پيش بيني شده مصور شده و تخصيص اعتبارات نيز به طور كامل تحقق نيافته است.
    بهره گيري از پتانسيل اكوتوريسمي بيابان
    عبدي نژاد استفاده از مشاركت مردم، جوامع محلي و دانش بومي را از سياست هاي سازمان جنگل ها، مراتع و آبخيزداري كشور در زمينه ي بيابان زدايي عنوان كرد و گفت: متاسفانه با وجود اينكه در بيابان پتانسيل بالايي وجود دارد، ولي تاكنون كمتر به دنبال اين پتانسيل رفته ايم كه از طريق امضاي تفاهم نامه اي با سازمان ميراث فرهنگي قرار است سه محور اصلي بيابان كشور براي جلب اكوتوريسم استفاده شود كه از اين طريق توان مالي مناطق نيز افزايش مي يابد.
    وي با بيان اينكه در كشور ما از دو انرژي خورشيد و باد بسيار كم استفاده شده است، افزود: به دنبال اين هستيم كه از اين دو انرژي در بيابان هاي كشور به نحو مطلوبي استفاده كنيم، چرا كه نتايج بسيار خوبي براي كشور به دنبال دارد.
    عبدي نژاد افزود: در سال 1386 در مجموع تا 180 ميليارد ريال اعتبار مصوب ملي و استاني و برنامه بيابان زدايي كه 73 درصد آن تخصيص يافته است، نسبت به اجراي 25 هزار هكتار عمليات نهال كاري، 22 هزار هكتار بذركاري و بذرپاشي، دو هزار و 580 هكتار مالچپاشي، 31 هزار هكتار مراقبت و آبياري نهال كاري هاي سنواتي، شش هزار و 320 هكتار عمليات مديريت روان آب ها در مناطق بياباني، توليد حدود 2/4 ميليون اصله نهال، احداث 431 كيلومتر بادشكن زنده و 60 كيلومتر بادشكن غير زنده، جمع آوري 205 تن بذور گونه هاي بومي مقاوم به خشكي و شوري بياباني، 802 هزار هكتار حفاظت و قرق عرصه هاي تحت اجراي عمليات بيولوژيك، توليد 8/34 هكتار نهال خزانه اي گونه هاي بياباني و نيز تهيه 146 هزار هكتار طرح هاي اجرايي مديريت مناطق بياباني، كنترل كانون هاي بحراني فرسايش بادي و مديريت جنگل هاي دست كاشت بياباني، همراه با اجراي حدود 25 هزار هكتار طرح مديريت جنگل هاي دست كاشت بياباني از مهمترين اقدامات سال 86 اين سازمان بوده است.
    ناصر مقدسي، معاون امور مناطق خشك و نيمه خشك سازمان جنگل ها، مراتع و آبخيزداري كشور نيز با تاكيد بر اينكه اولويت اين سازمان حفظ اراضي مولد است، گفت: اخيرا تفاهم نامه اي با معاونت امور توليدات گياهي وزارت جهاد كشاورزي امضا كرده ايم كه حدود 5/1 ميليون هكتار از اراضي ديم كشور كه در حال حاضر به عنوان اراضي بالفعل تخريب يافته و مراكز برداشت ماسه هستند، زير پوشش اقدامات آبخيزداري، درختكاري و ايجاد مرتع بروند.
    تهديد كانون هاي بحران بيابان زايي
    مقدسي اعتبارات سالانه سازمان را به طور ميانگين 20 ميليارد تومان برشمرد و معتقد است كه اين رقم با توجه به گستردگي كار بسيار ناچيز است.
     وي افزود: بالغ بر شش ميليون هكتار كانون بحران بيابان زايي در كشور وجود دارد كه اگر جلوي آنها گرفته نشود، خسارات بسياري مراكز صنعتي و تاسيسات را تهديد مي كند.
    مقدسي با تاكيد بر اينكه جايگاه ايران در كنوانسيون بين المللي بيابان زدايي جايگاه بسيار خوبي است، افزود: از ديد كنوانسيون، ايران به عنوان كشور محور در سطح منطقه قرار دارد و كشور ما در امر بيابان زدايي كشوري موفق است، البته اين سازمان در رابطه با بيابان زدايي به كمك و فضاي بيشتري براي حضور كارشناسان در سطح بين المللي نياز دارد.
    وي درباره ي فوايد عضو بودن در كنوانسيون بين المللي بيابان زدايي تاكيد كرد: با توجه به اينكه سالانه 10 ميليون هكتار از اراضي جهان در حال تخريب هستند و جمعيت گرسنه كشورها نيز در حال افزايش است، فوايد عضو بودن در اين كنوانسيون تبادل تجربيات كشورهاي عضو در خصوص اقدامات بيابان زدايي است و كمك نرم افزاري و فكري به كشورها مي كند.
    وي در بخش ديگري از سخنان خود از تشكيل كانون مرتعداري در سه استان سمنان، مركزي و زنجان خبر داد و افزود: تا پايان برنامه ي چهارم تشكل هاي مرتعداري شكل خواهد گرفت كه اين تشكل ها شركاي اصلي ما در مديريت منابع طبيعي هستند و سياست تقويت تشكل هاي بهره برداران جزو سياست هاي مسلم ماست.
     □

تعداد خوانندگان اين مطلب: 743

مشاهده فهرست مطالب شماره 102