 |
| مشاهده فهرست مطالب شماره 82 |
|
ماهنامه دام کشت و صنعت، شماره 82 تحقيقات دانا محور ، با جيب خالي چندي پيش معاون وزير جهاد كشاورزي و رييس سازمان تحقيقات و آموزش كشاورزي در جمع خبرنگاران گفت: اگر كشوري كمتر از 1 درصد توليد ناخالص ملي خود را به تحقيقات اختصاص دهد، در واقع پولهايي كه خرج ميكند اتلاف بودجه است. دكتر جعفر خلقاني در ادامه گفت: در سال 84 سهم تحقيقات از توليد ناخالص ملي 67/0 تا 70/0 درصد بوده است كه در قانون بودجه سال 85 اين سهم به 5/4/0 درصد رسيده است و قطعا سهم بودجه تحقيقات كشاورزي، تنها بخش ناچيزي از اين رقم است. گذشته از اينكه در بعد كلان، چنين كاهش معنيدار بودجهاي در زمينه تحقيقات قابل نقد و بررسي است، اما بدون شك دود آن بيشتر به چشم بخشهايي ميرود كه نياز بيشتري به تحقيقات و علمي شدن و سنتيگريزي دارند و در اين ميان بخش كشاورزي مهمترين است. خالي از لطف نيست كه بدانيم اين بودجه اندك چگونه هزينه ميشود؟ دكتر خلقاني در اين خصوص گفت: اعتبارات هزينهاي سازمان در سال جاري 6/84 ميليارد تومان است كه از اين مبلغ حدود 81 ميليارد تومان بابت حقوق و دستمزد هزينه ميشود و مابقي كه 6/3 ميليارد تومان است، صرف تحقيقات ميگردد. وي افزود: البته سازمان تحقيقات و آموزش كشاورزي در سال جاري 20 ميليارد تومان اعتبارات تملك دارايي دارد و درآمدهاي امسال نيز 10 ميليارد تومان پيشبيني شده است. خلقاني كسري بودجه اين سازمان را 37 ميليارد تومان عنوان كرد. با اين اوصاف به نظر نميرسد كه وضعيت تحقيقات با چنين بودجهاي ناچيز و حمايت مالي اندك در دولت جديد تغيير چنداني پيدا كند و اين چنين است كه تحقيقات و محقق همچنان مسيري را كه در اين مدت مظلومانه پيمودهاند در آينده نيز بايد طي كنند و فعلا كه روزنهاي از اميد نيست. هر چند كه دكتر خلقاني معتقد است كه برنامه چهارم توسعه براساس دانايي محوري طراحي شده است و وظيفهي تحقيقات در اين خصوص سنگينتر است. به علاوه اينكه يكي از سه محور اساسي سازمان تحقيقات كشاورزي برنامههاي وزير است، برنامههايي كه قرار است پايداري خودكفايي گندم، خودكفايي يك ساله (بخوانيد دو ساله) جو، سه ساله برنج، ذرت و شكر و چهار ساله دانههاي روغني را براي كشورمان به ارمغان آورد. اما ساختار به شدت سنتي در بخش كشاورزي و روند كند انتقال تحقيقات به مزارع، معلول دلايلي ديگر نيز هست. رييس سازمان تحقيقات در اين خصوص گفت: 3/4 ميليون بهرهبردار كشاورزي در كشور وجود دارد كه از اين تعداد هشت دهم درصد داراي تحصيلات دانشگاهي كشاورزي هستند، و بيش از 70 درصد بهرهبرداران بخش، بالاي 40 سال سن دارند و تنها يك درصد از دانشآموزان مقطع متوسطه كشور در رشتههاي كشاورزي مشغول به تحصيل هستند و به نظر ميرسد كه همين آمار گوياي دلايل طولاني شدن انتقال يافتههاي تحقيقاتي به مزارع باشد. دكتر خلقاني عدم بازار محوري را نيز ديگر چالش اساسي در مسير تحقيقات دانست و گفت: متاسفانه محققان كشور ما نگاه كمي به بازار دارند و اين يك ايراد است. در كشور ما محقق مسوول تحقيق خودش است و تحقيقات براي او ارتقاي اقتصادي ندارد و صرفا براي محقق ارتقاي علمي را به ارمغان ميآورد. ضمن آنكه در كشور ما مشكل عدم وجود مالكيت معنوي در تحقيقات وجود دارد و محقق نميتواند فناورياش را به فروش برساند. در همه جاي دنيا وقتي بذر جديدي به بازار عرضه ميشود محقق آن تا مدتها از مزاياي فروش آن بذر بهرهمند است، اما در كشور ما اينگونه نيست و از اين بابت چيزي عايد محقق نميشود. رييس سازمان آموزش و تحقيقات كشاورزي در مورد طرح جامع تحقيقات گفت: طرح جامع تحقيقات كشاورزي ظرف دو ماه آينده در هيات امناي سازمان طرح ميشود و يكي از مباحثش اصلاح ساختار وضع موجود است و براساس اين طرح از توسعه تشكيلاتي سازمان تا حد زيادي كاسته ميشود و ايستگاههاي تحقيقاتي از 314 ايستگاه به حدود 80 ايستگاه ميرسد و در اين زمينه ميخواهيم تقسيمات كشوري در تحقيقات موثر نباشد، ضمن آنكه براساس اين طرح، تعداد موسسات تحقيقاتي هم تغيير خواهد كرد. خلقاني با اشاره به اين نكته كه نگرش سازمان به تحقيقات تغيير كرده و بحثها مشخصتر و برنامهريزيتر شده است، اظهار داشت: جهتگيري تحقيقات به سمت پاسخگويي به بخش سوق پيدا كرده تا حاصل كار تحقيقات، هم قابل نظارت و هم قابل احصا باشد و با اين رويكرد برنامهريزي محصولي، موضوعي و منطقهاي در دستور كار سازمان است. در كل به نظر ميرسد تحقيقات بدون حمايت مالي و معنوي از محقق، بدون فراهم كردن شرايط روحي مناسب و امنيت شغلي براي او و حمايت همه جانبه از تحقيق براي تسريع روند سير آن در عرصه كشاورزي با بودجه و حمايتي ناچيز، امري بعيد به نظر ميرسد و نتيجهي آن نيز درجا زدن در تمام زيربخشها است و اين هشداري مهم براي دولتي است كه توسعه كشاورزي را به عنوان يكي از مهمترين افقهاي كاري خود در نظر دارد. راستي، واقعا تحقيقات دانا محور با جيب خالي به چه منزلگاهي خواهد رسيد؟... □ تعداد خوانندگان اين مطلب: 452 |
مشاهده فهرست مطالب شماره 82 |