30 دی 1395 - 19 Jan 2017

ماهنامه دام و کشت و صنعت/شماره175/آبان93

 

* موسوی: مشکل اصلی، پراکندکی مراجع تصمیم‌گیری در مورد صنعت غذا و بی‌نظارتی سازمان‌های نظارتی است

* تولیدکنندگان فرآورده‌های گوشتی یک وعده غذای روزانه حدود 6 میلیون ایرانی را تامین می‌کنند اما امنیت کاری آنها همواره دستخوش بی‌مسئولیتی‌هاست.

*مهم‌ترین کاستی صنعت ما و محصولات غذایی کشور نداشتن یک سازمان منسجم به نام سازمان غذاست

دام، کشت و صنعت: گذر زمان و احساس مسئولیت بر چهره‌اش اثر گذاشته است، چرا که نیم قرن است در فراز و فرود تولیدکنندگان فرآورده‌های گوشتی، از حیات اقتصادی و خدمات آنها در تامین امنیت غذایی، اشتغال و اقتصاد دفاع کرده است.

سیدمحمد موسوی امیدوارانه سخن می‌گوید، مردی که 50 سال است وقف تولید شده است. موسوی علاوه بر تحصیلات حوزوی، مدرک مدیریت ارشد صنعت و بازرگانی دارد. وی در سال‌های نخست دهه 40، در صنایع برق و الکترونیک فعال بود و عضویت سندیکای برق را داشت، نقش مؤثر وی در تاسیس سازمان مرکزی تعاون و ده‌ها تعاونی تولید و خدمات موجب شد تا در سال 1343، برای تاسیس تعاونی گوشت تهران و حومه دعوت شود.

بعد از انقلاب، سازمان گوشت، که دولت تامین خدمات گوشت را عهده‌دار شد، شرکت تعاونی فرآورده‌های گوشتی را با 30 تولیدکننده تاسیس کرد و جوانی خود را صرف ارتقاء جایگاه این تعاونی نمود به نحوی که همه او را مدیرعامل لایق این صنعت خطاب می‌کند چرا که تا نفس دارد در حفظ منافع اعضاء تلاش می‌کند.

موسوی در عین حال موفقیت های خود را مرهون تلاش جمعی و همدلی اعضاء هیات مدیره، مدیران بخش‌ها و واحدهای مختلف و اعضاء همیشه وفادار تعاونی می‌داند که منافع صنفی را با لحاظ کردن مصالح و منافع ملی در نظر دارند.

موسوی هرگز سعی در حذف یا تضعیف همکاران صنفی نداشته و حتی فعالان زیرپله‌ای را با ادغام آنها با هدف واحدهای بزرگ‌تر به چرخه تولید‌کنندگان حرفه‌ای وارد کرده و با دریافت مجوز رسمی و پروانه فعالیت، نظارت سازمان‌های مربوطه را بر آنها عملی ساخته است به نحوی که اینک 180 تولیدکننده قدرتمند، سالانه صدها هزار تن فرآورده‌ گوشتی بر سر سفره‌های مردم عرضه می‌کنند.

آنها که موفق به اخذ پروانه نشدند نیز در اقدام بعدی تعاونی گردهم آمده، مرکز توزیع (اتحادیه فروشندگان فرآورده‌های محصولات گوشتی) را تأسیس کردند. گرچه در سال 1376، تأسیس تعاونی تولیدکنندگان سوسیس و کالباس می‌توانست موجب تفرقه در بین لشکر فعالان این رشته بشود اما تدبیر و درایت مدیران تعاونی فرآورده‌های گوشتی، سعی در انسجام جمعیت داشت و با راهنمایی مدیران تعاونی تازه تاسیس به رشد و ارتقاء جایگاه آنان نیز همت گماشت.

تلاش بی‌وقفه در حمایت و هدایت اعضاء و رصد کردن فعالیت‌های آنان و دفاع از منافع صنفی فعالان زیرمجموعه، موجب توجه جدی دولت و نهادهای مسئول شد و در سال 1384، آزمایشگاه تعاونی که از سه مرجع؛ سازمان دامپزشکی، موسسه استاندارد و اداره نظارت بر مواد غذایی مجوز رسمی گرفته بود، با حضور وزیر تعاون افتتاح شد.

صحت نتایج آزمایش‌ محموله‌های ارائه شده به دلیل کدگذاری و ورود بدون نام محصولات تضمین شده است.

حرکت ملی دیگر تعاونی، تاسیس مرکز آموزشی علمی کاربردی است که از سال 92 فعالیت خود را آغاز کرد و اینک 100 دانشجو در رشته‌های فرآوری گوشت، کیفیت گوشت، حسابداری و ... در آن به فراگیری علم و دانش مشغولند تا آن را در عمل با صنعت و اقتصاد پیوند بزنند.

سیدمحمد موسوی و اعضاء هیات مدیره تعاونی، اینک پدربزرگانی هستند ما 130 فرزند، نوه و نتیجه هستند که همواره عصای دست آنها بوده‌اند.

با توجه به اینکه دامنه‌ای هیجانات، روزی متوجه روغن پالم و روزی به سمت مصرف نوشابه و امروز تحت عنوان خمیرمرغ، صنعت فرآورده‌های گوشتی را درگیر کرده است، گفتگویی با آقای سیدمحمد موسوی ، مدیرعامل شرکت تعاونی تولیدکنندگان فرآورده‌های گوشتی انجام داده‌آیم که توجه شما را به آن جلب می‌کنیم.

 

با موج‌سازی‌های خبری، هر روز یک محصول زیرسؤال می‌رود؛ یک روز لبنیات و یک روز روغن و امروز، فرآورده‌های گوشتی در صنعت غذا، فرزند خوانده تلقی می‌شود چرا؟

چون تمامی صنایع غذایی، چوب بی‌نظارتی یا نظارت بد سازمان‌های نظارتی را می‌خورند.

صنعت غذا به راحتی ایجاد و ساماندهی نشده که امروز در معرض انواع تهمت‌ها قرار بگیرد و خدمات آن تخطئه شود. در سال 58، در صنعت غذا و فرآوری محصولات گوشتی، 10 درصد مواد اولیه داخلی بود و 90 درصد از جمله گوشت، سویا، گلوتن، پوشش‌ها، ماشین‌الات وارداتی بود اما پس از 32 سال فعالیت بی‌وقفه، امروز فقط10 درصد به خارج وابسته‌ایم، آنهم در مورد گوشت قرمز به دلیل تعادل قیمت گوشت و ماشین‌آلات سنگین صنعت غذا

سرانه مصرف فرآورده‌های گوشتی در کشور چقدر است؟

سرانه مصرف فرآورده‌های گوشتی تا سال 89 ، حدود 5/6 کیلو بود که در سال جاری به 5/5 کیلو رسیده است، در حالیکه سرانه مصرف کشور همسایه ترکیه 22 کیلوست. تعاونی برای رسیدن به حدود 600 هزار تن فرآورده‌ گوشتی در سال خود را مهیا می‌کرد اما مقررات و مصوبه‌های ضد و نقیض، اظهارنظرهای غیرکارشناسانه و مشکل‌ساز بودن مدیران دولتی در بخش صنعت تجارت و کشاورزی موجب شده حرف تعاونی‌ها، تشکل‌ها و مدیران تولید خریدار نداشته باشد و این امر باعث رونق گرفتن کار دلالانی می‌شود که با تولید سر سازگاری ندارند.

چرا تعاونی و فعالان صنعت فرآوری برای استفاده از خمیر مرغ اصرار می‌ورند؟

برای اینکه حدود 15 درصد از گوشت مرغ به استخوان‌ها چسبیده، و در صورت عدم بهره‌برداری، می‌تواند باعث گرانی حدود 20 درصدی گوشت ‌شود. ماشین‌آلات پیشرفته خارجی و داخلی به راحتی این گوشت را از اسکلت مرغ جدا کرده، وارد چرخه صنعت غذا می‌کنند. و خمیر مرغ رسماً مورد استفاده قرار می‌گیرد کارشناسان ذیربط با دقت و نظارت کامل و آزمایش‌های سرزده بر عملکرد فعالان این رشته نظارت کامل دارند. دولت باید متوجه باشد هنگامی که به صورت سلیقه‌ای، باعث ممنوعیت تولید خمیر مرغ می‌شود، این فعالیت به صورت زیرزمینی، ادامه پیدا می‌کند زیرا که صدها دارنده دستگاه‌های تولید خمیر مرغ که با دریافت وام یا تامین سرمایه، با هدف امرار معاش، این ماشین‌آلات را خریده‌اند مجبور می‌شوند بدون نظارت یا نگهداری در سردخانه‌ها به تولید خمیرمرغ بپردازند، در حالیکه کارخانه‌های شناسنامه‌دار، چون باید پاسخگو باشند خمیر مرغ سالم تهیه می‌کنند.

چندی پیش در روزنامه همشهری آمده بود دستگاه‌های بادر خمیر مرغ ناسالم تولید می‌کند نظر شما چیست؟

ماشین‌های لینکو و بادر اگر ایراد داشت در آمریکا و اروپا از آن استفاده نمی‌شد، آمریکا سازمان ملی غذا دارد که به کنترل مواد غذایی بیشتر از اسلحه اهمیت می‌دهد، چگونه است که یک دستگاه و یک مارک در آلمان، خمیرمرغ تولید می‌کند و سازمان‌های نظارتی سختگیر آلمان آن را تایید می‌کنند اما در ایران، خمیر تولیدی این دستگاه مسئله‌ساز می‌شود؟! این حرف دلال‌ها و توطئه آنهاست تا ما را مجبور به واردات محصولات آماده نموده و کشور را وابسته کنند.

دولت تدبیر و امید در یک سال گذشته چه خدماتی برای ارتقاء جایگاه فعالان صنعت فرآوری گوشت ارائه کرده است؟

لازم است وزارت جهاد کشاورزی حمایت بیشتری انجام دهد و نظارت‌های سازمان دامپزشکی جدی‌تر شود تا برچسب غیربهداشتی بودن خمیر مرغ به اعضاء وارد نشود، همچنین دستورالعمل‌های ضد تولید دولت دهم را لغو کند و اجازه ندهد عوامل دست‌اندرکار دولت قدیم، در لباس کارشناسی، کارشکنی کنند. اما متأسفانه هنوز بهره‌ای از دولت تدبیر و امید نبرده‌ا یم، از وزارت جهاد کشاورزی هم کلاً ناامید هستیم.

مدیران دولتی در وزارتخانه ذیربط همواره مشکل‌ساز هستند نه کارگشا. هر دولت که تشکیل می‌شود 2 سال طول می‌کشد تا با مشکلات آشنا شود. بعد از آن 5-6 سال که با آنها به تعامل می‌رسیم، متاسفانه با ورود دولت جدید باز مصیبت شروع می‌شود!

مشکلات و کاستی‌های فعالیت مجموعه شما چیست؟

با توجه به نیاز کشور به صنایع فرآوری گوشتی سرمایه‌گذاری مناسی در این زمینه انجام نشده است. دولت طی چند مرحله از فعالان این صنعت مالیات و ارزش افزوده دریافت می‌کنند که باعث افزایش قیمت می‌شود و به مصرف‌کننده فشار می‌آورد. اما در کشورهای پیشرفته ارزش افزوده و مالیات فقط یک بار از مصرف‌کننده دریافت می‌گردد.

همین خمیر مرغ سالانه حدود 80 میلیون دلار صرفه‌جویی ارزی به همراه دارد، دولت به جای نظارت جدی و معرفی خطاکاران احتمالی، موجب لنگش این صنعت شده است. چرا؟ چون مدیران کوچک در پشت میزهای بزرگ قرار گرفته‌اند. معضل دیگر، قیمت‌گذاری است که می‌تواند توسط متخصصین و کارشناسان تولید و تشکل‌ها، بررسی و براساس قیمت نهاده‌های تولید تا عرضه و تقاضا، هزینه‌های بالادستی و پایین دستی اعلام گردد سپس در سازمان حمایت بررسی، چکش‌کاری و نتیجة فصل آن برای اجرا، ابلاغ شود.

با این همه، مهم‌ترین کاستی صنعت ما و محصولات غذایی کشور نداشتن یک سازمان منسجم به نام سازمان غذاست تا همه مسئولیت‌ها و مقررات و تعاریف و استانداردها به تناسب این فعالیت در یک مجموعه ثبت، ضبط و فعال شود. سه دهه است که به جای همه ملت ایران فریاد زده‌ام، اما هیچ‌کس توجه نمی‌کند. امیدوارم انجمن تولیدکنندگان سوسیس و کالباس هم به صورت یکپارچه و با صداقت در کنار درخواست‌های ما قرار بگیرند. انجمن می‌تواند با مدیرانی کارخانه‌دار و صاحب تجربه در این زمینه مسئولیت بیشتری را انجام دهد.