07 خرداد 1396 - 28 May 2017

ماهنامه دام و کشت و صنعت/شماره175/آبان93

 

امروزه ثابت شده است كه نقش تخم مرغ در سلامتي به قدري است كه به هيچ عنوان نبايد آن را از رژيم غذايي حذف كرد.

تخم مرغ یکی از کامل‌ترین، ارزان‌ترین و فراوان‌ترین غذاهای پروتئینی است که بعد از شیر جایگاه دوم را در تغذیه اقشار جامعه می‌تواند داشته باشد

تخم مرغ از لحاظ تغذیه‌اي داراي پروتئين بالايي است به طوري كه ميزان آن، معيار سنجش اندازه‌گيري درصد پروتئين قرار مي‌گیرد. ارزش بيولو‍ژيكي تخم مرغ از آن جهت بالاست كه مقدار پروتئين ابقا شده در بدن را نسبت به پروتئين جذب شده اندازه‌گيري مي‌كند و امتياز پروتئين تخم مرغ بر اساس اين شاخص 100 در نظر گرفته مي‌شود، به اين معني كه تمام پروتئين مصرف شده، در بدن ابقا شده و مورد استفاده قرار مي‌گيرد؛ به عبارت ديگر، پروتئين تخم مرغ حاوي تمامي اسيد آمينه‌هاي ضروري و مورد نياز بدن است.

تخم مرغ يكي از معدود غذاهاي كامل طبيعي است كه نيازهاي بدن را بطور متعادل تامين مي‌نمايد.. عمده‌ترين ويژگي تخم مرغ و وجه تمايز آن با ساير مواد غذايي ، وجود تركيب كامل پروتئينی و همچنین وجود مواد مهمی نظير كولين، لوتئين و گزانتين و انرژي کم آن است.

مصرف تخم مرغ به‌ويژه در صبحانه باعث لاغري مي‌شود و امروزه ثابت شده است كه نقش تخم مرغ در سلامتي به قدري است كه به هيچ عنوان نبايد آن را از رژيم غذايي حذف كرد، بخصوص بخاطر خواص ویژه آن در تكامل مغز جنين و نوزاد، جلوگيري از كوري و آلزايمر در كهنسالي، تقويت سيستم عصبي و حافظه و كمك به سلامت قلب.

ديگر اينكه 100% ويتامين‌هاي محلول در چربي و 70 تا 80 درصد ويتامين‌هاي محلول در آب همگي در زرده تخم مرغ هستند و سفيده حاوي بخش مهمي از پروتئين و بسياري از مواد معدني است. خوب است بدانيم عمده چربي تخم مرغ از نوع غير اشباع بوده و كلسترول تخم مرغ تاثيري در افزايش كلسترول خون ندارد.

چه افرادي بيشتر تخم مرغ مصرف كنند و چه افرادي كمتر؟

مصرف تخم مرغ در زنان باردار و شيرده ، كودكان و نوجوانان در حال رشد ، ورزشكاران و كليه افراد سالم بزرگسال، همين‌طور در دوران پس از بيماري، بصورت روزانه یک عدد يا بيشتر توصيه مي‌شود.

در افراد داراي بيماري ديابت، فشار خون بالا، بيماري‌هاي قلبي، چاقي و بيماري‌هاي كبدي مصرف تخم مرغ كامل تا حد 3 عدد در هفته بايد محدود شود. اين محدوديت مصرف، فقط در مورد زرده تخم مرغ است و در ارتباط با سفيده تخم مرغ محدوديتي وجود ندارد.

ميزان مصرف تخم مرغ در ایران و جهان

بر اساس آمار به رغم افزايش مصرف سرانه تخم مرغ در کشور نسبت به سال‌هاي گذشته، این تعداد فقط 190 عدد در سال است. اين آمار مربوط به كل مصرف تخم مرغ مي‌باشد كه شامل تخم مرغ هاي مصرفي در كيك‌ها، كلوچه ها، نان ها، شريني، شكلات و... مي باشد كه در مقایسه با سایر کشورهای جهان، رقم بسيار پايينی بوده، مصرف سرانه تخم مرغ در کشورهای؛

- اكراين ، مكزيك و ژاپن تا 360 عدد

-چين، روسيه و آمريكا تا 280 عدد

- آرژانتين، دانمارك، اسپانيا، مجارستان تا 250عدد

- اتريش، آلمان، كلمبيا و نيوزلند بيش از 190 عدد است.

همانگونه كه آمارها نشان مي‌دهد به رغم وجود پتانسيل بسيار بالاي توليد تخم مرغ در ایران، به عنوان دهمين كشور توليد كننده تخم مرغ در جهان ، سرانه مصرف آن نه تنها پايين است بلكه مصرف آن نيز، بيشتر در غالب فرآورده‌هاي غذايي بوده و فقط مقدار اندكي از تخم مرغ در تغذيه مستقيم خانوار ایرانی قرار مي‌گيرد و جايگاه مناسبي در صبحانه و يا ساير وعده هاي غذايي ندارد.

اختصاص روزي به تخم مرغ

علت نام‌گذاری یک روز در تقویم جهان بنام (روز جهانی تخم مرغ)، حاکی از اهمیت این غذای كامل طبيعي است. تخم مرغ یکی از کامل‌ترین، ارزان‌ترین و فراوان‌ترین غذاهای پروتئینی است که بعد از شیر جایگاه دوم را در تغذیه اقشار جامعه می‌تواند داشته باشد. ولی به دلیل غیر علمی و باورهای اشتباه از مصرف مناسب این فرآورده مغذی خودداری می‌شود.

این روز با هدف آشنایي با خواص اين محصول براي عموم مردم نام گذاری شده است تا با برگزاری نمايشگاه، همایش و جشن در سراسر جهان، بر مصرف اين نعمت الهي و مزاياي آن تاکید شود.

امسال روز جهانی تخم مرغ در ایران با شعار «هر انسان سالم ، یک تخم مرغ در روز» نام گذاری شد تا با اميد به اصلاح الگوي مصرف غذايي در کشور، شاهد استفاده بيشتر از اين معجزه طبيعي در سفره غذايي خانوار ایرانی باشيم.