En   /  Tr
04 آذر 1396 - 25 Nov 2017

زمانی که به پیشینه خدمت سیدعبدالکریم رضوی اردکانی نظر می‌کنیم از فعالیت‌هایی که در عرصه جهادی داشته‌اند رزومه‌ای پرکار پیش روی ما باز می‌شود، سال‌های جنگ در خدمت‌رسانی بسیار موفق عمل کرده‌اند.

بعد از جنگ نیز در ادامه فعالیت‌های جهادی در جایگاه‌های رئیس سازمان جهاد سازندگی استان‌های کردستان‌، لرستان و جهاد کشاورزی استان فارس خدمات بسیار ارزشمندی به ثبت رسانیدند و اکنون حدود یک دهه است، در رأس شرکت مادر تخصصی صندوق حمایت از توسعه بخش کشاورزی سعی در خدمت‌رسانی به جامعه زحمتکش تولیدکنندگان بخش دارد.

رضوی اردکانی را در قامت رزمندگان عرصه پیکار دوران دفاع مقدس می‌بینم که همواره به استقبال میدان‌های کار و تلاش می‌شتابند و هرکجا مردم حضور دارند آن‌ها را می‌بینی، رضوی اکنون در دهه چهارم انقلاب از ضرورت توجه و سپردن امور به مردم می‌گوید.

نشستی با حضور سیدعبدالکریم رضوی اردکانی، مدیر عامل شرکت و عوض علیزاده مقدم قائم مقام مدیرعامل شرکت مادر تخصصی صندوق حمایت از توسعه سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی، از پیشکسوتان جهادی و مدیران با سابقه که از ابتدای شکل‌گیری مباحث و نحوه تأسیس صندوق‌ها در این شرکت حضور داشته‌اند برگزار می‌کنیم، در این گپ‌و‌گفت دوستانه از فلسفه و چرایی تشکیل صندوق‌های غیردولتی حمایت از توسعه بخش کشاورزی و تأسیس شرکت مادر تخصصی تا درد دل‌های نگفته از مشکلاتی که بر سر راه قطار توسعه این صندوق‌ها وجود دارد، سخن به میان می‌آید.

شایان ذکر است در حال حاضر سهم سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی از کل سرمایه‌گذاری کشور حدود 5 درصد است و همچنین نظام تأمین مالی و اعتباری در بخش کشاورزی از نظر کمیت و کیفیت با محدودیت‌های اساسی مواجه است. به‌نحوی که از نظر کمی، پاسخگویی کامل به نیاز تولیدکنندگان ندارد و از نظر کیفی نیز با توجه به وابستگی کامل این امر به نظام بانکی رایج کشور با اقتضائات تولیدکنندگان سازگار نیست.

از این رو با تأکید بر تجربیات جهانی و بررسی‌های صورت گرفته، به این مهم رهنمون می‌شویم که می‌بایستی موضوع مهم سرمایه‌گذاری و نظام تأمین مالی و اعتباری بخش کشاورزی با توجه به ظرفیت‌های درونزای آن ساماندهی گردد. در راستای تحقق هدف مذکور براساس ماده 12 قانون تشکیل وزارت جهاد کشاورزی، موضوع تأسیس صندوق‌های غیردولتی حمایت از توسعه بخش کشاورزی با محوریت و مشارکت مستقیم تولیدکنندگان و تشکل‌های تولیدی در دستور کار وزارت جهاد کشاورزی قرار گرفته و شرکت مادر تخصصی صندوق حمایت از توسعه سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی تشکیل شده است.

 

«دام و کشت و صنعت» در این نشست، اثربخشی صندوق‌های حمایت از توسعه بخش کشاورزی در جلب اعتماد کشاورزان و ایجاد نهضت مالی و سرمایه‌گذاری و همچنین رهیافت‌ها و توفیقات آن را به‌عنوان یک الگوی جهادی و مدل جدید جذب سرمایه و سرمایه‌گذاری توسط جامعه بهره‌برداران و تولیدکنندگان (متولیان اصلی بخش) مورد بررسی قرار داده است، که از نظر می‌گذرد.

چگونگی تشکیل صندوق‌ها

مدیرعامل شرکت مادر تخصصی صندوق حمایت از توسعه سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی گفت: ماحصل 2 سال مطالعه میدانی، کتابخانه‌ای، بررسی الگوهای جهانی و کارتیمی منجر به این شد که در نهایت از میان گزینه‌های مختلف تشکیل صندوق‌ها در دو سطح در دستور کار قرار گیرد:

1. صندوق‌های استانی، در همه مراکز استان‌ها با حضور و مشارکت تشکل‌های فراگیر همان استان

2. صندوق تخصصی یا محصولی با حضور و مشارکت تشکل‌های فراگیر همان زیربخش یا محصول

از گریبان‌گیری تا اعتماد

وی یکی از مهمترین مشکلات پیش روی شرکت مادر تخصصی را جلب حمایت مردم (کشاورزان) عنوان کرد و گفت: با توجه به طرح‌های نیمه‌کاره رها شده‌ گذشته، کشاورزان به سختی به این طرح اعتماد کردند، وقتی این طرح در سال 83 ارائه شد کشاورزان گفتند، باز دوباره آمده‌اند حق ما رو بخورند، حتی یکی ازکشاورزها با سد کردن راه ما، خواهان بازپس‌گیری  200 هزار تومان سهمش بود، در بررسی متوجه شدیم این تقاضا مربوط به طرحی شکست خورده در سال‌های پیش است که ذهنیت منفی نسبت به هر طرحی ایجاد کرده بود. اما بعد از مدت‌ها تبیین و معرفی و دریافتن مزایای آن، از این طرح استقبال کردند و در حال حاضر بزرگترین سرمایه ایجاد شده برای توسعه بخش کشاورزی در شرکت مادر تخصصی، اعتماد مردم به عنوان یک سرمایه اجتماعی است که ماحصل لطف خداوند متعال و عملکرد صحیح صندوق‌های غیردولتی است.

فلسفه و چارچوب تشکیل صندوق‌های حمایت از توسعه بخش کشاورزی

مهندس رضوی، در ارتباط با فلسفه تشکیل صندوق‌های حمایت از توسعه بخش کشاورزی گفت: صندوق‌های مورد نظر با مشارکت حداقل 49 درصدی دولت و 51 درصدی تولیدکنندگان و تشکل‌های تولیدکنندگان تأسیس می‌شود. در واقع فلسفه تشکیل صندوق این است که در نهایت برسیم به تشکیلات غیردولتی که متعلق به خود کشاورزان است. این شرکت جایگاهی بیرون از جامعه کشاورزان نیست بلکه در این موضوع خود کشاورز است که صندوق را ایجاد و خود را تحت آن حمایت می‌کند به‌نحوی که اعضای هیأت مدیره هر یک از این صندوق‌ها با یک عضو از دولت و 4 عضو از ميان خود کشاورزان انتخاب و اداره مي‌شود و حضور دولت به‌عنوان يكي از سهامداران‌، تنها به‌منظور امكان ارتباط مستقيم با نهاد حاكمیت و با كاركرد آگاهي از شرايط در تدوين برنامه و سیاست‌هاي اجرائي معني مي‌شود. لذا ماموريت اصلي و هدف بنيادي اين صندوق‌ها تشکیل بنگاه‌هاي توسعه‌ای با هدف تقویت حجم وکیفیت سرمایه‌گذاری و ساماندهی نظام مالی و اعتباری در راستاي توسعه بخش کشاورزی می‌باشد.

مدیر عامل شرکت مادر تخصصی صندوق حمایت از بخش کشاورزی در ادامه نشست، اثربخشي فعاليت صندوق‌ها را به شرح زیر بیان کرد:

- پرداخت سريع و آسان تسهيلات ارزان ‌قيمت به تشكل‌هاي توليدكنندگان با كمترين پيچيدگي و صرف وقت

- رفع بخشي از معضل توليدكنندگان در زمينه ارائه وثیقه‌ها و تضمين‌هاي مالي از طريق پرداخت تسهيلات به صورت تضامني و مبادله تفاهم‌نامه با بانك‌هاي ديگر

- تأمين مالي به منظور تأمين بخشي از نهاده‌هاي مورد نياز توليدكنندگان، با قيمت مناسب كه باعث شده است نهاده، ارزان‌تر از خريد نسيه توسط توليدكنندگان به‌دست آنان برسد

- ايجاد وفاق، همدلي و انسجام بين تشكل‌هاي توليدكنندگان بخش كشاورزي

- جلب اطمينان و باور توليدكنندگان نسبت به صندوق‌هاي حمايت از توسعه بخش كشاورزي درباره سامان‌دهي تأمين نيازهاي مالي و اعتباري مورد نظر بخش كشاورزي توسط بخش غيردولتي

- ظرفيت‌سازي در بخش غيردولتي به‌منظور پذيرش مسئوليت تصدي‌گري‌هاي سرمايه‌گذاري، مالي و اعتباري در بخش كشاورزي

- تقويت فضاي خودكنترلي و نظارت مستمر برای مقابله با انحراف تسهيلات از اهداف موردنظر و بازپرداخت به‌موقع تسهيلات

- تلفيق منابع مالي دولت و منابع مالي بخش غيردولتي و پايدار شدن اين منابع برای اهداف بخش كشاورزي

- بالا بردن قدرت چانه‌زني توليدكنندگان در مواجهه با بانك‌ها و مؤسسات مالي و اعتباري

با توجه به موارد مذکور و کارکرد مثبت صندوق‌ها، فضای اعتماد و اطمینان و این باور در بین تولیدکنندگان بخش کشاورزی ایجاد گردیده است که می‌توان با اتکا به ظرفیت‌های خود، امر مهم تأمین نیاز مالی و اعتباری و سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی را ساماندهی نمود.

با ایجاد چنین فضایی تاکنون 105 صندوق با سرمایه حدود 1300 میلیارد تومان در سطوح مختلف تخصصی، محصولی، استانی، شهرستانی و حوزه زنان تشکیل شده است که این مهم با الگوبرداری از مدل‌ مدیریت جهادی به‌عنوان یک نهضت مالی و سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی طراحی و ارائه گردیده است.

وی در ادامه گفت: خوشبختانه با حمایت قانونگذار و دولتمردان، ظرفیت‌های قانونی بسیار خوبی در قانون افزایش بهره‌وری، قانون برخی از احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور، قانون برنامه پنجم توسعه و برنامه ششم توسعه در جهت بسط و گسترش کمی و کیفی صندوق‌های مذکور فراهم شده است، به گونه‌ای که در چارچوب این قوانین مقرر شده است با مجوز شورای برنامه‌ریزی توسعه‌ استان‌ها، تا 5 درصد از اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای را به افزایش سرمایه صندوق‌ها اختصاص دهند و همچنین براساس نظر قانونگذار مقرر شده است مجموع سرمایه این صندوق‌ها تا پایان برنامه ششم به 5 درصد ارزش سرمایه‌گذاری بخش افزایش یابد. 

صندوق یک وسیله است

عوض علیزاده مقدم، عضو هيأت مديره و قائم مقام مدير عامل شرکت مادر تخصصی صندوق حمایت از توسعه سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی نیز در این نشست، با اشاره به اهداف اصلی تشکیل صندوق‌های حمایت از توسعه بخش کشاورزی گفت: صندوق‌ها یک وسیله‌ای هستند برای رسیدن به هدف؛ و هدف ما توسعه پایدار بخش کشاورزی است، نقطه اتکای اساسی و پایه در حوزه بخش کشاورزی، خود کشاورزان هستند.

با توجه به اینکه بخش کشاورزی غیردولتی‌ترین حوزه اقتصادی کشور است و 90% تولیدات مواد غذایی، 19% اشتغال مولد، 5/32% ارزش افزوده ناشی از کسب و کار در کشور را عهده‌دار است. ولی صرفاً از 5% سرمایه‌گذاری کل کشور سهم دارد. از این رو در برنامه تقدیمی اخیر وزیر جهاد کشاورزی به مجلس شورای اسلامی یکی از چالش‌های اساسی بخش کشاورزی کمبود منابع مالی و سرمایه‌گذاری ناکافی در بخش و نیز فرآیندهای پیشین و پسین تولید و فاصله زیاد در فرآیند تولید تا عرضه محصول نهایی بیان شده است. همچنین در این برنامه یکی از اهداف اساسی تعیین شده، توسعه زنجیره ارزش از مزرعه تا سفره و تقویت تشکل‌های تولیدی و خدمات مولد با مشارکت تولیدکنندگان و بهره‌برداران می‌باشد.

در این راستا برنامه اجرایی توسعه زنجیره‌ها و مدیریت کلان بازار و توسعه تشکل‌ها و همچنین یکی از پروژه‌ها در چارچوب پروژه‌های اقتصاد مقاومتی، تقویت نهاد‌های مالی جهت تأمین و تجهیز سرمایه و سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی با مشارکت مردم اعلام شده است.

لذا صندوق‌های حمایت از توسعه بخش کشاورزی، به‌عنوان یک نهاد مالی و اعتباری و توسعه‌ای می‌توانند با مراجعه به ظرفیت‌های مردمی،  با توجه به قوانین بالادستی موجود نظام تأمین مالی و اعتباری، سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی را ساماندهی نموده و در استقرار زنجیره‌های تولید به‌عنوان یک زیرساخت توسعه‌ای ایفای نقش نمایند.

پازل توسعه پایدار و تولید با ارزش افزوده

وی با اشاره به این موضوع که پازل توسعه پایدار و تولید با ارزش افزوده را باید در بستر بخش غیردولتی جستجو کنیم، تصریح کرد: نگاه ما امروز به صندوق‌های توسعه بخش کشاورزی، صرفاً یک نهاد مالی و اعتباری نیست بلکه یک پلت‌فرم توسعه است که با محوریت تولیدکنندگان در قالب تشکل‌های کارآمد تولیدکنندگان و مدیریت و ایفای نقش سازمان‌های:

- تعاون روستایی

- تحقیقات و آموزش و ترویج

- نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی

و با حضور:

- شرکت‌های دانش‌بنیان

- شرکت خدمات فنی و مهندسی و مشاوره‌ای بخش کشاورزی

به‌عنوان یک نخ تسبیح شرایط استقرار زنجیره‌های تولید را فراهم و در جهت تأمین مالی اجرای این زنجیره‌ها اقدام می‌نماید.

ضرورت تغییر رویکرد در نحوه تخصیص اعتبارات  

علیزاده مقدم افزود: برای حصول به نتایج بالا تغییر رویکرد در نحوه تخصیص اعتبارات دولتی یک ضرورت است به نحوی که منابع مالی و اعتبارات دولتی باید به صندوق‌های حمایت از توسعه بخش کشاورزی به‌عنوان متولیان اصلی یا نماینده تولیدکنندگان بخش کشاورزی، تخصیص یابد، بنابراین زمانی که تعریف از صاحبان منابع عوض شود و مردم صاحبان منابع باشند، بستری فراهم می‌شود که خود مردم سرمایه‌ها را مدیریت کنند و در مقابل جوابگوی این موضوع نیز باید مردم باشند. در واقع این امر همچون جاده یک طرفه نیست بلکه باید حمایت‌ها صورت گیرد و از طرفی سیاست‌ها و برنامه‌ها در قالب یک سیستم به صندوق اعلام شود.

صندوق‌های غیردولتی با حذف فرآیندهای طولانی نظام تخصیص اعتبارات را دگرگون می‌کند

قائم مقام شرکت مادر تخصصی صندوق حمایت از توسعه سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی با اشاره به این موضوع که صندوق‌های حمایت از توسعه بخش کشاورزی، نظام تخصیص منابع دولتی کشور در حوزه کشاورزی را دگرگون می‌کند، گفت: الان تا قبل از تشکیل صندوق‌ها، نظام تخصیص به چه شکل است؟ اعتبارات دولتی را می‌گیرند در قالب یارانه، سود، کارمزد، تسهیلات تلفیقی‌، وجوه اداره شده و یا تسهیلات بلاعوض در بستر ساختار سیستمی بانکی به دست بهره‌بردار می‌رسانند، به‌عبارتی منابع مالی، اول وارد سیستم بانکی می‌شود بعد در مکانیزم‌ها و فرآیندهای بانکی به دست بهره‌بردار می‌رسد، ولی در صندوق‌های غیردولتی فرآیندهای طولانی مذکور وجود ندارد. به‌عنوان نمونه در حال حاضر بالغ بر 80 درصد حجم عملیات طرح‌های آبیاری تحت فشار در تمام گستره کشور صرفاً با عاملیت صندوق توسعه بخش کشاورزی بوده است، صندوق یعنی بخش کشاورزی و خود مردم، لذا لزوم تغییر رویکرد در نظام تخصیص منابع دولتی در حوزه کشاورزی مورد تأکید است زیرا این امر باعث افزایش منابع مالی تولیدکنندگان و قدرت چانه‌زنی نماینده جامعه کشاورزی در مقابل سایر موسسات مالی اعتباری خواهد شد.

 



نظرخواهی درباره این مطلب