En   /  Tr
01 مهر 1396 - 23 Sep 2017

ماهنامه دام وکشت وصنعت/شماره :200/ ماه:آذر/سال 1395

 

تاریخچه کشت

انار دارای سابقه کشت طولانی بوده و بر اساس شواهد موجود کشت آن به 2500 سال قبل از میلاد مسیح باز می‌گردد. اولین بار این میوه از طریق ایران به یونان راه یافت و از طرف مشرق به هندوستان و چین برده شد. در سال 1521 به مکزیک و در سال1792 به کالیفرنیا منتقل شد. انار یکی از میوه‌هایی است که به دلیل طعم مطبوعش از محبوبیت خاصی بین ایرانیان برخوردار است و از جمله درختانی است که علاوه بر داشتن میوه خوشمزه، گل، پوست میوه، پوست ریشه و پوست ساقه آن از قدیم در پزشکی به عنوان دارو و در صنایع رنگ مورد استفاده قرار می‌گرفته است. ایران زادگاه انار بوده و از نظر تنوع، کیفیت، سطح زیر کشت، تولید، و صادرات مقام اول دنیا را دارا است. این میوه ارزشمند جنبه مقدس داشته و در قرآن کریم از اهمیت آن یاد شده است.

موارد مصرف انار

60-66 درصد از حجم انار را دانه تشکیل می‌دهد. حدود 74 درصد دانه انار آب می‌باشد. بخش‌های خوراکی میوه جهت مصرف بصورت کنسانتره، آب میوه، رب، عصاره، غذای کنسروی، و همچنین در تولید خمیردندان، محصولات آرایشی و درمانی نیز کاربرد دارد و به عنوان یک ترکیب نگهدارنده طبیعی مانند سرکه بوده که موجب ایجاد طعم و عطر مطلوب در فروارده‌های غذایی می‌شود.

ویژگی‌های تغذیه‌ای

قسمت‌هاي مختلف انار حاوي تركيبات موثري است كه مي‌توانند علاوه بر خاصيت ضد ميكروبي، فعاليت آنتي اكسيداني گسترده‌اي را نيز شامل شوند. مطابق با تحقیقات صورت گرفته عصاره انار دارای فاکتورهای مؤثر بر کاهش بیماری‌های قلبی و عروقی می‌باشد. ترکیبات فنلی موجود می‌توانند نقش ضد سرطانی در روده بزرگ داشته باشند. بعضی تحقیقات نشان داده که انار میوه‌ای غنی از پلی‌فنل‌هایی شامل الاژیک اسید، گالیک اسید، کاتچین‌ها و گالوتانین‌ها می‌باشد. الاژيك اسيد (Ellagic acid) از مهم‌ترين تركيب‌هاي موجود در انار بوده كه ساختار فنلي اين تركيب موجب فعاليت آنتي اكسيداني قوي آن مي‌شود. طعم مایل به تلخ و ترش انار مربوط به مواد فنلی و اسیدی است. دیگر ترکیبات فعال موجود در انار عبارتند از: گلوسیدها، لیپید‌های آلی، تانن، ویتامین‌های محلول در آب، املاح محلول، فلاونوئیدها و پروتیدها. همچنین اسیدهای آلی موجود شامل مالیک اسید، سیتریک اسید، تانیک اسید، اسکوربیک اسید، اکسالیک اسید، آلدریک اسید و تارتاریک اسید می‌باشد. اثر تصفیه‌کنندگی خون انار مربوط به محتوای پتاسیم و منیزیم آن می‌باشد. حضور ویتامین B موجب تقویت اعصاب می‌شود.

فرآورده‌های انار

رب انار: رب انار که حاصل میوه آن است پس از شست‌وشو، جداكردن پوست از دانه، آبگيري (فشردن)، صاف كردن و استحصال آب انار و تغليظ آن به صورت محصولي نيمه سيال تا خيلي گرانرو (سفت) و به رنگ قرمز تيره تا قهوه‌اي تيره با روش حرارتي تحت خلاء به دست مي‌آيد. رب انار بیشتر خواص آب این میوه را دارد. البته بر اثر حرارت قسمتی از ویتامین‌های آن از جمله ویتامین C از بین می‌رود. ویژگی مشترک بین رب  انار و آب انار خاصیت ضدسرطانی قوی به ویژه برای سرطان پروستات، خنثی کننده سموم کبدی و محافظ کبد می‌باشد. گزارش شده که خاصیت آنتی اکسیدانی انار 3 برابر بیشتر از چای سبز است.

آب انار: آب میوه انار محتوی 4/85 درصد آب، 6/10 درصد مجموع مواد قندی، 4/1 درصد پکتین و 2/0-1 درصد پلی فنل می‌باشد. پلی فنل‌ها، اولین ترکیب زیست فعال در آب میوه انار را تشکیل می‌دهند. بر اساس تحقیقات صورت گرفته مصرف آب انار به دلیل غنی بودن از اسیدفولیک و ترکیبات آنتی‌اکسیدانی از ابتلا به سرطان پروستات جلوگیری می‌کند. علاوه بر این، تقویت سیستم ایمنی بدن و پیشگیری از بیماری‌های قلبی خواص ضد باکتری و ضد قارچی از دیگر ویژگی‌های آب انار می‌باشند.

روغن دانه انار: یکی از ترکیبات جدا شده از دانه انار، روغن دانه است که12-20 درصد وزن دانه را شامل می‌شود. اسید‌های چرب غیر اشباع، فیتواسترول‌ها و توکوفرول‌های موجود، هریک دارای خواص فراسودمند بوده و موجب ویژگی درمانی این روغن می‌شوند. از روغن دانه انار در صنایع آرایشی و بهداشتی به عنوان مرطوب کننده استفاد می‌شود.

سرکه انار: تخمیر اسیدی آب انار منجر به تولید سرکه انار می‌شود. این فرآورده به صورت سنتی نیز تهیه می‌شود.

آب میوه انار، دانه‌ها و پوست میوه انار منبعی از مواد غذایی گوناگونی است اما میوه کامل آن به منظور اهداف دارویی نیز استفاده می‌شود. گفته می‌شود انارهای شیرین تا اندازه‌ای ملین بوده و انارهایی که کمتر مزه شیرین دارند برای التهاب معده و درمان دردهای قلبی موثر می‌باشند. عصاره آب انار، پوست، برگ‌ها، میوه نارس و پوست میوه دارای ویژگی‌های آنتی اکسیدانی و ضد باکتری بوده و در درمان دیابت، بیماری‌های قلبی و سرطان مورد استفاده قرار می‌گیرد.

تولید انار در سال جاری در حدود یک میلیون تن برآورد شده است، لذا پیشنهاد می‌شود از این میوه که دارای ویژگی ماندگاری بالایی است در حد امکان استفاده شود.



نظرخواهی درباره این مطلب